Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirus zapalenia wątroby typu C (Hepatitis C Virus- HCV).
(Wirus ten pochodzi z rodziny flaviridae, jest wirusem jednoniciowym RNA dwukrotnie większym niż wirus zapalenia wątroby typu B (Hepatitis B Virus –HBV). Wykryty został w 1989 roku i nazwano go wówczas „non A non B”.)
HCV występuje w sześciu odmianach zwanych genotypami, które oznaczone są numerami od 1 do 6. Na świecie dominują zakażenia genotypem 1, a w następnej kolejności 2 i 3 HCV. Genotypy 4, 5 i 6 występują przede wszystkim w Afryce i Azji. W USA oraz w większości krajów europejskich genotyp 1 stwierdza się u około 75% zakażonych HCV, a resztę stanowi genotyp 2 i 3. W Polsce zakażenie genotypem 1 dotyczy aż 90% wszystkich zakażonych. Wyjątkiem jest region północno-wschodni kraju, gdzie liczba osób zakażonych genotypem 1 i 3 jest podobna, a pozostałe około 5% stanowią zakażenia genotypem 4. Ustalenie genotypów ma znaczenie ze względu na przewidywaną skuteczność terapii, która u zakażonych genotypem 1 wynosi 40-50%, a genotypami 2 i 3 sięga 80-90%, pomimo krótszego o połowę czasu leczenia.
WZW C zwane jest cichym zabójcą, gdyż zakażenie przebiega bezobjawowo lub objawy są niecharakterystyczne. Tylko u 20% chorych obserwuje się zażółcenie powłok skórnych, brak łaknienia lub bóle brzucha. Choroba potrafi nawet przez kilkadziesiąt lat pozostawać w ukryciu. W tym czasie skutecznie niszczy wątrobę chorej osoby. Wykrywa się ją często przypadkowo po wielu latach w momencie rozpoznania poważnych uszkodzeń wątroby. Zakażenia HCV w 80% przypadków przechodzą w postać przewlekłą. W ciągu 20-30 lat trwania przewlekłego zakażenia HCV u co najmniej 20-30% chorych z przewlekłym zapaleniem wątroby dochodzi do rozwoju marskości wątroby, a wiadomo, że każda postać marskości, niezależnie od jej etiologii, grozi rozwojem raka wątrobowo-komórkowego, poprzedzonego poważnymi komplikacjami, uniemożliwiającymi normalne funkcjonowanie organizmu (wodobrzusze, żylaki i krwawienia przełyku, żółtaczka, problemy z krzepliwością krwi, zaburzenia psychiczne, do śpiączki wątrobowej włącznie). Dlatego też wirus zapalenia wątroby typu C został zaliczony do karcynogenów klasy I.
Zagrożenie ze strony HCV wynika z dużego rozprzestrzenienia się wirusa i braku czynnej profilaktyki – do tej pory nie została wynaleziona szczepionka przeciw wirusowi (w przeciwieństwie do typów A i B) oraz z bardzo niskiego odsetka osób zdiagnozowanych.
Zakażenie HCV można skutecznie wyeliminować u 50-90% chorych (zależnie od genotypu). Efektywność leczenia maleje jednak wraz z upływem czasu od momentu zakażenia.
Wirusowe zapalenie wątroby typu C zostało uznane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za jedno z największych światowych zagrożeń epidemiologicznych. Ze względu na wieloletni bezobjawowy przebieg zakażenia HCV, chorobę określono mianem „wirusowej bomby zegarowej”. HCV jest odpowiedzialny za 40% wszystkich przypadków przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby na świecie. Ogółem szacuje się, że na świecie zakażone może być 3% populacji, a w Polsce ponad 700 tysięcy osób.